The Psychoanalysis of Neuropanda

บางครั้งเวลาผมอ่านบทความเกี่ยวกับสุขภาพจิตและโรคทางจิตเวช ก็ทำให้ผมรู้สึกว่าสมองและจิตใจของคนเราบางทีก็บิดเบี้ยวไปได้เกินกว่าที่ใครจะคาดถึง

เรื่องของเรื่องคือ ชายคนหนึ่งที่แหล่งข่าวให้ชื่อสมมติว่า "จอช" ได้ทำการ"ตัด"มือซ้ายของเขาออกไปจากร่างกาย โดยใช้เครื่องมือช่าง

เขาไม่ได้พยายามฆ่าตัวตาย เพราะขณะที่เขากำลังจะหั่นมือของตัวเองทิ้ง เขายังเตรียมผ้าพันแผลและอุปกรณ์ห้ามเลือด รวมทั้งโทรศัพท์มือถือเผื่อในกรณีที่เขารู้สึกหน้ามืดเพราะเสียเลือด

ก่อนหน้านี้ จอชทำทุกวิถีทางเพื่อนำไปสู่การสูญเสียมือซ้ายของเขา อาทิเช่น การขับรถไปไหนมาไหนโดยห้อยมือซ้ายไปนอกกระจก การใช้เลื่อยในการพยายามหั่นข้อมือทิ้ง (ซึ่งทำให้เส้นประสาทขาด) จนไปถึงการพยายามเอามือของเขาไว้ใต้ล้อรถบรรทุกเพื่อให้...นั่นแหละครับ

และแม้ว่าเขาจะเสียมือซ้ายของเขาไป จอชกลับไม่รู้สึกทุกข์ร้อนหรือเสียใจในวีรกรรมนี้ แถมยังรู้สึก"สบายใจ"ที่เขาได้ขจัดสิ่งที่เป็นส่วนเกินของเขาออกไป

 **  ภาพยนตร์เรื่องนี้ไม่เกี่ยวอะไรกับบทความนี้นะครับ แค่เอามาประกอบเฉยๆ

อาการทางจิตที่จอชเป็นอยู่นี้ นักจิตวิทยาให้ชื่อว่า Body Integrity Identity Disorder หรือ BIID ผมเองก็ไม่รู้จะสรรหาคำแปลชื่ออาการนี้ยังไงดี เอาเป็นว่าเป็นอาการความผิดปกติของอัตลักษณ์ร่างกายละกันนะครับ

คนที่มีอาการนี้ จะมีความต้องการอย่างยิ่งยวดที่จะตัดเอาแขนขาของเขาออกไป หรือพยายามที่จะให้ตัวเองเป็นอัมพาต ซึ่งนอกจากกรณีของจอชแล้ว ยังมีเรื่องของคนที่แช่แข็งขาของเขาด้วยน้ำแข็งแห้ง หรือยิงขาของเขาทิ้ง รวมไปถึงการให้หมอเถื่อนตัดขาของเขา (ซึ่งจบลงด้วยการที่เจ้าของโรคนี้ตายเพราะแผลเน่า) โรคนี้ยังเคยนำมาใช้เป็น plot บางตอนในซีรีย์ดังอย่าง CSI และ Grey's Anatomy มาแล้วด้วย

อาการนี้ทำให้จิตแพทย์และนักจิตวิทยาต่างส่ายหน้า เพราะไม่สามารถใช้วิธีการรักษาใดๆได้เลยนอกจากส่งพวกเขาเข้าแผนกศัลยกรรมเพื่อตัดแขนขาของพวกเขาออกตามความประสงค์ ขณะที่ศัลยแพทย์เองก็ลำบากใจที่จะผ่าตัดในกรณีนี้ เนื่องจากหมิ่นเหม่ต่อจรรยาบรรณแพทย์

อย่างไรก็ตาม นักวิทยาศาสตร์ก็พยายามคลำหาต้นตอว่าโรคนี้มันมีที่มาได้อย่างไร ซึ่งก็มีความพยายามที่จะเชื่อมโยงโรค BIID นี้เข้ากับโรคทางจิตที่เกี่ยวกับความผิดปกติของอัตลักษณ์ (identity) อื่นๆ เช่นโรค anorexia, body dysmorphic disorder (อาการทางจิตที่เกี่ยวกับความไม่พอใจในรูปร่างลักษณะของตน) และ gender identity disoder (อาการทางจิตที่เกี่ยวกับอัตลักษณ์ทางเพศ) ว่าน่าจะมีสาเหตุคล้ายๆกัน 

จนกระทั่งเมื่อเร็วๆนี้ที่นักประสาทวิทยาแห่ง University of California San Diego ได้ทำการสแกนสมองของผู้ป่วย BIID สามราย และพบว่ามีความผิดปกติบางอย่างในสมองส่วน parietal lobe ซีกขวา ซึ่งเป็นสมองส่วนที่รับรู้ถึง "การคงอยู่" ของร่างกาย และทำหน้าที่ในการสร้างแผนที่ที่เชื่อมโยงระหว่างสมองและร่างกาย การค้นพบดังกล่าวทำให้นักประสาทวิทยาตั้งสมมติฐานว่าความผิดปกติที่พบอาจทำให้แผนที่ของร่างกายที่สมองสร้างขึ้น และสภาพร่างกายที่เป็นอยู่จริงนั้นไม่สัมพันธ์กัน และสมองตีความส่วนที่ไม่สัมพันธ์กันนั้นว่าเป็น"ส่วนเกิน"ที่ต้องกำจัดออกไป

^^ ภาพแสดงสมองซีกขวาของคน ส่วนที่เป็นสีเหลืองคือ parietal lobe ครับ (จาก wikipedia) ^^

ข้อสรุปจากการวิจัยอาจฟังดูมีเหตุมีผล แต่แพทย์ทางประสาทก็ยังไม่สามารถด่วนสรุปว่าเป็นสาเหตุมาจากสมองได้ เพราะอาการที่คนไข้แสดงออกก่อนที่จะหั่นตัวเองนั้นไม่ได้มีอาการทางระบบประสาทให้เห็นเลย โรคนี้จึงยังหาข้อสรุปไม่ได้ว่าเป็นโรคทางประสาทวิทยาหรือโรคทางจิตเวชกันแน่  

ในขณะที่วงการแพทย์ยังไม่เข้าใจถึงสิ่งที่เกิดขึ้นในจิตใจของผู้ที่เป็นโรค BIID แต่จอชและผู้ที่ประสบความสำเร็จในการตัดแขนขาของพวกเขาต่างบอกว่า พวกเขารู้สึกเหมือนได้รับการ"ปลดปล่อย"จากสิ่งที่เคยเป็นอยู่

ในมุมของพวกเขา บางทีความไม่สมบูรณ์นั่นเองที่เป็นสิ่งที่สมบูรณ์ที่สุด 

ที่มาของบทความ : www.Newsweek.com